Tạm quên Brexit, trở về với thực tại

Tăng trưởng chậm của nền kinh tế trong 2 quý đầu năm là một tín hiệu cho thấy nhiều khả năng các báo cáo kết quả kinh doanh quý II sắp được công bố của các doanh nghiệp niêm yết là không mấy tích cực.

Sự kiện người dân nước Anh quyết định bỏ phiếu rời khỏi EU hồi cuối tuần qua đã tạo ra cơn chấn động lớn trên thị trường tài chính thế giới. Sự sụt giảm mạnh của thị trường chứng khoán trên toàn thế giới vào phiên giao dịch ngày thứ 6 ngày 24/06 đã cho thấy một sự hoảng loạn thực sự.

Đến thời điểm hiện tại, mặc dù thị trường đã hồi phục trở lại nhưng rõ ràng, thị trường vẫn đang còn âm ỷ nỗi lo về một sự sụt giảm mạnh có thể tái diễn trong ngắn hạn.

CBOE Volatility Index (nguồn : Bloomberg)

Chỉ số đo lường sự sợ hãi VIX Index sau thời điểm tăng cao trên 25 điểm ngày 24/6 đã giảm mạnh trở lại cho thấy nỗi lo sợ đã tạm thời lắng dịu.

Liệu những vấn về việc Anh tách ra khỏi Châu Âu có thực sự tệ hại như người ta đang nói đến, và ảnh hưởng của nó là chỉ trong ngắn hạn hay là sẽ tạo ra cả sự tác động xấu trong trung và dài hạn? 

Thường thì một sự kiện được số đông nghĩ theo hướng xấu luôn để lại những dư chấn và có thể tiếp tục ảnh hưởng đến thị trường do yếu tố về tâm lý. Nỗi sợ hãi trên thị trường có thể tăng trở lại bất cứ lúc nào.

Tuy vậy, bên cạnh những dự báo tiêu cực, vẫn có những góc nhìn “ngược dòng” đánh giá sự kiện Brexit không quá xấu như mọi người nghĩ mà thậm chí còn có thể tốt hơn về mặt kinh tế học.

Trao đổi với báo Vneconomy, Chủ tịch công ty chứng khoán SSI, Ông Nguyễn Duy Hưng cho rằng nước Anh là nền kinh tế lớn, là trung tâm tài chính thế giới chỉ sau New York, nên có sức đề kháng tốt. Việc tách ra khỏi EU cũng có những mặt tích cực với người dân Anh, chứ không chỉ toàn những điều xấu.

“Tôi nghĩ, Brexit sẽ không gây hậu quả đến mức mà mọi người vẫn đang mô tả là như một cuộc khủng hoảng. Cho dù, bất cứ sự thay đổi nào cũng sẽ ảnh hưởng đến lòng tin, dẫn tới ảnh hưởng đến thị trường tài chính. Điều đó đã phản ánh qua diễn biến hai phiên giao dịch 24 và 27/6”.

Chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển đánh giá về bản chất của sự việc người Anh rời EU cũng là một chuyện tốt và hợp lý nếu xét theo quan điểm triết học. Theo vị chuyên gia này thì, quan điểm phát triển thế giới với xu thế hội nhập và Win - Win ngày càng phát triển, thì mô hình cứng “siêu quốc gia” như EU không còn phát huy lợi ích hợp tác vượt trội, trong khi những bất cập về các chính sách áp dụng chung cho nhiều quốc gia phát triển không đồng đều có nhiều bất lợi. Do vậy, Anh quốc rời khỏi mô hình cứng EU để phát triển theo mô hình hợp tác mềm như Mỹ đang áp dụng là hợp lý.

“Thế giới cần có thêm nhiều quốc gia, khu vực phát triển sáng tạo để tạo ra xu thế “cạnh tranh - hợp tác mềm” là hữu ích nhất về quan điểm triết học, cũng như kinh tế học hiện đại; theo đó Mô hình hợp tác cứng EU không thể giúp giúp cho mỗi quốc gia có đặc điểm riêng phát huy hiệu quả nhất lợi thế của mình như một mô hình một hợp tác “mềm”, uyển chuyển”, ông Hiển nói.

Theo ông Hiển thì việc giả định cho rằng "Anh quốc rời EU sẽ tạo xu thế suy giảm kinh tế các quốc gia trong EU là thiếu cơ sở, vì thực chứng Mỹ trở thành một siêu cường nhờ các hợp tác “mềm”. Những quốc gia hợp tác mạnh với Mỹ như Nhật, Hàn quốc, Singapour, Canada, Úc…đều phát triển mạnh mà không cần tham gia trong một “siêu quốc gia”.

"Trong khi đó, Hy Lạp và một số nước châu âu đã èo uột dù ở trong EU, nhưng Na Uy, Thụy sĩ vẫn phát triển vững vàng dù đứng ngoài EU. Do vậy, không thể nói mô hình EU là tốt hơn mô hình hợp tác “mềm” với EU và thế giới như Na Uy và Thụy sĩ đang làm. Việc hình thành EU + 1 sẽ giúp Anh phát triển mạnh hơn và tốt hơn cho các nước yếu trong EU như Hy Lạp"

Chờ đợi kết quả kinh doanh quý II

Gạt bỏ nỗi lo về Brexit để trở lại về vấn đề của thị trường chứng khoán trong nước, thị trường trong thời gian tới được các chuyên gia dự báo có thể sẽ diễn biến theo sự phản ánh của kết quả kinh doanh quý II nhiều hơn.

Tuy vậy, với thông tin tăng trưởng chậm của nền kinh tế trong 2 quý đầu năm là một tín hiệu cho thấy khả năng sụt giảm hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp niêm yết là khá lớn. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê (GSO), tổng sản phẩm trong nước (GDP) 6 tháng đầu năm nay ước tính tăng 5,52% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn so với mức kỳ vọng.

6 tháng đầu năm 2016, ngành khai khoáng có tốc độ tăng trưởng rất thấp. Cụ thể, khai thác dầu thô giảm 6,1%; khai thác than tăng 3%, khai thác khí tăng 5,9%. Tính chung, ngành khai khoảng giảm 2,2%; trong khi tốc độ tăng trưởng năm trước đạt 8,5%. Ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản cũng giảm 0,78% trong 6 tháng đầu năm.

Đáng chú ý nhất là sự sụt giảm của thị trường bất động sản có thể tác động xấu đến nhóm cổ phiếu ngành này. Theo báo cáo mới nhất của công ty tư vấn bất động sản CBRE vừa công bố, trong quý 2/2016, số căn bán được tại TP. HCM đạt 5.887 căn, giảm 45% so với cùng kỳ năm ngoái và giảm 35% so với quý trước.

Tỷ lệ tiêu thụ đạt 16% trong quý này, tức giảm 17 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái và giảm 9 điểm phần trăm so với quý trước. Điều này dẫn đến quan ngại về nguồn cung quá cao khiến lượng giao dịch không thể theo kịp với nguồn cung mới mỗi quý.

Dù vậy, một số ngành vẫn đang tăng trưởng tốt như ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 10,1%, tương đương với mức tăng của cùng kỳ năm 2015. Ngành sản xuất và phân phối điện và ngành cung cấp nước và xử lý rác thải, nước thải tăng trưởng khá tốt với mức tăng tương ứng là 11,7% và 8,1%. Ngành xây dựng 6 tháng đầu năm tăng 8,8%. Đáng chú ý, khu vực dịch vụ 6 tháng đầu năm nay cũng đã đạt mức tăng trưởng cao nhất kể từ năm 2012 tới nay.

Cẩn trọng với biến động tỷ giá

Khi thông tin về Brexit đang tràn ngập thì hiện tượng đồng Nhân Dân tệ đang mất giá mạnh so với Đô la Mỹ là điều đáng ngại.

Đến thời điểm 6h chiều ngày 29/6 Việt Nam, tỷ giá USD/CNY đang mức 6,6500 tức là 1 đô la Mỹ đổi được 6,6500 Nhân dân tệ. Đây cũng là mức đỉnh mới được thiết lập từ đầu năm và là mức cao nhất kể từ thời điểm giữa năm 2010 đến nay.

Kể từ đầu năm, nhiều chuyên gia kinh tế cũng đã dự báo tiền đồng có khả năng mất giá từ 3-5% trong năm nay. Nhưng đến nay tỷ giá USD/VND vẫn đang chưa tăng so với đầu năm. Sự giảm giá đồng CNY gây nên lo ngại rằng thị trường trong nước cũng sẽ bị ảnh hưởng. 

Công ty chứng khoán VCBS đánh giá:"Vấn đề này cùng với việc đồng CNY suy yếu sẽ dẫn tới khả năng Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phải có những thay đổi mạnh mẽ hơn trong điều hành tỷ giá.

Xét tới các yếu tố như tăng trưởng kinh tế Việt Nam được dự báo sẽ giảm tốc cùng với định hướng duy trì mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng, NHNN sẽ không còn nhiều dư địa chính sách để giữ ổn định tỷ giá", “Sự kiện Brexit có thể sẽ khiến FED chưa tăng lãi suất trong năm nay, nhưng cũng sẽ có tác động đến tỷ giá (do đồng GBP, EUR và CNY dự tính yếu đi trong khi USD và JPY mạnh lên), NHNN có thể thực hiện tăng tỷ giá bình quân liên ngân hàng thêm 1,5-2,5% và tỷ giá USD/VND dự báo dao động trong biên độ 22.400-22.900. Đây cũng là mức hợp lý hỗ trợ thúc đẩy xuất khẩu song không tạo áp lực lớn đối với nợ nước ngoài và nhập khẩu”Trung tâm Nghiên cứu BIDV nhận định.